W dniach 9-10 czerwca 2011 r. w Brukseli odbyła się konferencja „CEN Construction Sector Network Conference 2011 - Interoperability and sustainability for construction”, poświęcona rozwojowi normalizacji w dziedzinie budownictwa, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań związanych interoperacyjnością norm i z wdrożeniem zasad zrównoważonego rozwoju. Znacząca część prezentacji dotyczyła działań wynikających z rekomendacji raportu końcowego Grupy Roboczej CEN BT/WG 206 „The CEN contribution to the EC Lead Market Initiative on Sustainable construction” [załącznik nr 1 – LMI Final Report].

Podczas konferencji przedstawiono min. następujące prezentacje:

Inicjatywy Komisji Europejskiej w zakresie zrównoważoności: przegląd (Antonio Paparella, Komisja Europejska)

W prezentacji przedstawiono podstawy i cele planowanego komunikatu Komisji w sprawie zrównoważonej konkurencyjności, a także ogólną diagnozę obecnej sytuacji w obszarze budownictwa.

Podstawą do opracowania komunikatu KE jest analiza konkurencyjności sektora opracowana w formie raportu przez firmę ECORYS [załącznik nr 2 - Sustainable Competitiveness of the Construction Sector]. Zgodnie z raportem, w 2020 r. zrównoważony i konkurencyjny sektor budownictwa ma cechować się ponadprzeciętnymi właściwościami ekonomicznymi, wykorzystaniem w praktyce modeli opartych na ocenie cyklu życia, ma też przyciągać pracowników perspektywą rozwoju zawodowego, oferować budynki charakteryzujące się zrównoważonością oraz wprowadzać innowacyjne rozwiązania pozwalające na spełnienie globalnych, długofalowych celów UE.

Geneza przyszłego komunikatu wynika z podkreślanej przez Komisję wagi sektora dla realizacji polityk UE w zakresie ochrony środowiska i powstrzymania zmian klimatu, a także szerokich inicjatyw społecznych i gospodarczych Wspólnoty. Polityki te mają też bezpośredni wpływ na warunki funkcjonowania europejskich przedsiębiorców budowlanych, także w perspektywie konkurencji z przedsiębiorcami z poza Unii. Komisja Europejska ma, poprzez realizację założeń komunikatu, zapewnić większą koordynację dotychczasowych działań podejmowanych na poziomie krajowym i globalnym, co z kolei ma znacząco zwiększyć ich efektywność. Działania te wpłyną wg KE na funkcjonowanie przedsiębiorstw w zakresie wykonywania robót, usług profesjonalnych (nadzór, projektowanie itp.), produkcji wyrobów budowlanych i rynku nieruchomości. Publikacja komunikatu Komisji planowana jest na jesień 2011 r.

Reakcja CEN na inicjatywy Unii Europejskiej (Dr John Moore, CEN Construction Sector Rapporteur)

W prezentacji przedstawiono opracowane przez CEN rekomendacje odnośnie działań w obszarze normalizacji mających przyczynić się do realizacji założeń Inicjatywy Rynków Pionierskich.

Są to potrzeby działań takich jak: przegląd systemu norm europejskich pod kątem identyfikacji nowych obszarów działań, prace koncepcyjne w zakresie norm procesowych, ścisła i skoordynowana współpraca pomiędzy KE i CEN, wykorzystanie filozofii Eurokodów w systemach norm powiązanych ze wszystkimi wymaganiami podstawowymi, ustalenie wytycznych dla uzyskania ciągłości pomiędzy normami wyrobów, a normami CEN/TC 350 oraz rozwój norm BIM.

Wdrożenie EPBD w państwach członkowskich (Jaap Hogeling, ISSO, przewodniczący CEN/TC 371)

Zaprezentowano problematykę opracowywania pakietu norm wspomagającego wdrożenie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). System norm CEN/TC 371 pozwolić ma na określenie charakterystyki energetycznej budynku przy uwzględnieniu zarówno jego cech technicznych, jak i materiałowych. Normy te są obecnie w różnym stopniu wykorzystywane przez państwa członkowskie UE, co wynika m.in. z terminarza wdrażania dyrektywy 2002/91/WE i związanych potrzeb formułowania przepisów krajowych. Nowy mandat M/480 związany z recastem EPBD ma w założeniu zapewnić większą przejrzystość systemu, możliwość uwzględniania parametrów krajowych oraz niski stopień komplikacji pozwalający na wykonywanie obliczeń bez konieczności wykorzystywania zaawansowanych programów symulacyjnych. Kalendarz prac powinien pozwolić na publikację nowego systemu norm do 2015 r., co ma zapewnić odpowiedni poziom wykorzystania specyfikacji przez państwa członkowskie wprowadzające zmiany we własnych przepisach technicznych.

Normy wyrobów i ocena zrównoważoności (Jean-François Vicard, CSNPE)

W prezentacji przedstawiono założenia wytycznych w zakresie uzyskania ciągłości pomiędzy normami wyrobów, a systemem norm CEN/TC 350. Projekt wytycznych zakłada określenie uwarunkowań spójności pomiędzy zharmonizowanymi normami wyrobów, a normą określającą zawartość deklaracji środowiskowej wyrobu prEN 15804 oraz opracowanie stosownego przewodnika dla komitetów technicznych zajmujących się wyrobami budowlanymi, w ścisłej współpracy z przedstawicielami CEN/TC 350. Celami projektu mają być: m.in. zapewnienie spójności z inicjatywami UE, zapewnienie odpowiedniego wykorzystania dotychczasowych i przyszłych prac CEN/TC 350, a także weryfikacja dotychczasowych prac komitetów ds. wyrobów w zakresie deklaracji środowiskowych wyrobów (EPD).

Inicjatywy KE w zakresie zrównoważonego budownictwa – uwagi przemysłu (Chris Hamans, CEPMC)

Przedstawiono najważniejsze uwagi CEPMC do inicjatyw europejskich dotyczących budownictwa zrównoważonego. CEPMC wskazuje w nich na rosnącą potrzebę harmonizacji wykorzystywanych w Europie typów deklaracji środowiskowych i systemów oceny i znakowania wyrobów oraz obiektów budowlanych. Problemem jest też brak spójności pomiędzy pracami normalizacyjnymi, a inicjatywami europejskimi, w szczególności: CPR i elementów pakietu działań na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji

Ocena zrównoważoności budynków: CEN/TC 350 update (Ari Ilomaki, przewodniczący CEN/TC 350)

Zaprezentowano główne założenia i strukturę pakietu norm horyzontalnych, mających być podstawą dla systemów oceny zrównoważoności wyrobów i obiektów budowlanych. Obecnie system CEN/TC 350 zawiera między innymi zestaw projektów norm podających zasady ogólne oceny budynków (prEN 15643 część 1÷4), metody oceny środowiskowych właściwości użytkowych (prEN 15978) oraz niezwykle ważną
z punktu widzenia przemysłu normę podającą zasady opracowywania deklaracji środowiskowych wyrobu III typu (prEN 15804). Wymienione projekty powinny zostać zatwierdzone do 2012 r., do 2013 r. będą także prowadzone nowe prace w zakresie metod oceny właściwości społecznych i ekonomicznych budynków.

Substancje niebezpieczne: CEN/TC 351 update (Jeroen Bartels, przewodniczący CEN/TC 351)

W prezentacji przedstawiono podstawowe założenia i harmonogram realizacji mandatu M/366 na opracowanie systemu norm oceny emisji substancji niebezpiecznych z wyrobów budowlanych. System horyzontalnych norm CEN/TC 351 ma być dostępny od 2016 r. Obecnie trwa walidacja metod badawczych i ustalanie programu prac grup zajmujących się promieniotwórczością naturalną.

Mapa drogowa wdrożenia CPR w normalizacji (Dr John Moore, Construction Sector Rapporteur)

W prezentacji przedstawiono program działań CEN mający prowadzić do wdrożenia rozporządzenia UE Nr 305/2011 (CPR). Wg CEN podstawowymi zadaniami przewidywanymi do wykonania w okresie do 1 lipca 2013 są: zmiana schematu Załacznika ZA, opracowanie modelowej normy zharmonizowanej zgodnej z nowym rozporządzeniem, określenie wytycznych w zakresie dalszych prac nad normami będącymi już w opracowaniu, opracowanie wytycznych odnośnie zmian funkcjonujących już hEN, wytycznych dotyczących norm opracowywanych na podstawie nowych mandatów (zgodnie z CPR), wytycznych dotyczących nowych i zmienionych wymagań podstawowych oraz nowelizacja dokumentów interpretacyjnych.

Pełne wersje wszystkich prezentacji dostępne są pod adresem: http://www.cen.eu/cen/Sectors/Sectors/Construction/Events/Pages/Allprese...

dr inż. Sebastian Wall
Instytut Techniki Budowlanej
s.wall[at]itb.pl